17 Απρ Χρήσιμα στοιχεία για τη Σαρκοπενία στην Τρίτη Ηλικία
Ο όρος σαρκοπενία προέρχεται από τα ελληνικά σάρξ: «σάρκα» και πενία: «φτώχεια». Προτάθηκε αρχικά από τον Rosenberg το έτος 1989 και πρόκειται για μια κλινική κατάσταση που σχετίζεται με μείωση της σκελετικής μυϊκής μάζας και της μυϊκής ισχύος, αλλά και με μειωμένη φυσική απόδοση και δραστηριότητα ενός ατόμου.
Θεωρείται πως έχει συσχέτιση με την πορεία της φυσιολογικής γήρανσης ενός ανθρώπου, ενώ κατά την έβδομη και όγδοη δεκαετία της ζωής έχει φανεί πως χάνεται περίπου το 20-40% της μυϊκής μας ισχύος. Η σαρκοπενία στις ευαίσθητες αυτές ηλικίες έχει άμεση σχέση με την απώλεια αυτοεξυπηρέτησης ενός ατόμου, με τις αυξημένες πτώσεις, καθώς και την αυξημένη νοσηρότητα με συνέπεια πιθανές νοσηλείες και ενδεχόμενη διαταραχή της ποιότητας ζωής ενός ανθρώπου.
Ως πρωτοπαθής σαρκοπενία ορίζεται η σαρκοπενία που σχετίζεται με την άνοδο της ηλικίας, ενώ η σαρκοπενία που προκαλείται από οποιαδήποτε άλλη αιτία ονομάζεται δευτεροπαθής σαρκοπενία.
Στα αίτια της σαρκοπενίας μπορεί να είναι λοιπόν η άνοδος της ηλικίας, αλλά και συνδυαστικά ή μεμονωμένα και άλλα αίτια όπως μία συστηματική πάθηση. Η σωματική ακινητοποίηση τροφοδοτεί επίσης την εμφάνιση της σαρκοπενίας, κάτι που μπορεί να οφείλεται είτε σε καθιστικό τρόπο ζωής, είτε σε αναπηρία του ατόμου σχετιζόμενη με διάφορες παθήσεις, όπως το αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο, κάποιος τραυματισμός και η ανάπτυξη άνοιας μεγαλώνοντας ηλικιακά. Επίσης, η σαρκοπενία μπορεί να οφείλεται σε διατροφικούς λόγους, όπως σε ανεπαρκή πρόσληψη θρεπτικών συστατικών και πρωτεΐνης, είτε να αποτελεί αποτέλεσμα κάποιου συνδρόμου δυσαπορρόφησης ή μειωμένης όρεξης. Σίγουρα, αποτελεί μία πολυπαραγοντική νόσο.
Οι επιπτώσεις της αφορούν διάφορα συστήματα του ανθρώπινου οργανισμού, με αποτέλεσμα διαταραχές σε νευρικό σύστημα και σκελετική υγεία, σε αναπνευστική λειτουργία, σε καρδιαγγειακή λειτουργία, σε αρθρώσεις και σε κινητικότητα.
Η διάγνωση της πραγματοποιείται από το θεράποντα ιατρό μας με τη χρήση ειδικών ερωτηματολογίων, με τον υπολογισμό της δύναμης αδράξεως χειρός (hand grip strength), αλλά και με απεικονιστικά μέσα για την τελική επιβεβαίωση της ύπαρξης αυτής της κλινικής οντότητας.
Οι θεραπευτικές παρεμβάσεις περιλαμβάνουν την άσκηση και την κατάλληλη διατροφή με τη βοήθεια γυμναστή και διατροφολόγου αντίστοιχα, αλλά και την τροποποίηση επιβαρυντικών παραγόντων για την ανάπτυξη της σαρκοπενίας πάντα σε συνεννόηση με το θεράποντα ιατρό μας. Τόσο η αερόβια άσκηση (περπάτημα), όσο και η άσκηση με χαμηλές αντιστάσεις μπορούν να επιβραδύνουν το ρυθμό ελάττωσης της μυϊκής μάζας και δύναμης με την πάροδο της ηλικίας. Όλες αυτές οι παρεμβάσεις μπορούν να διαδραματίσουν και σημαντικό Προληπτικό ρόλο, καθώς οδηγούμαστε στην ευαίσθητη Τρίτη Ηλικία.
Πηγές: EWGSOP2, Scopus, PubMed
Γράφει ο:
Δρ. Νικόλαος Δ. Καρακούσης
Ιατρός – Ειδικός Παθολόγος MD, MSc, PhD
Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών
Μέλος της Πανελλήνιας Εταιρείας Γηριατρικής και Γεροντολογίας