20 Οκτ Δυσθρεψία – διαταραχές διατροφής στην τρίτη ηλικία
Η παγκόσμια ημέρα της Τρίτης Ηλικίας εορτάζεται κάθε χρόνο την 1η Οκτωβρίου . Υιοθετήθηκε από τον ΟΗΕ και τον ΠΟΥ το 1990, για να αποτίσει φόρο τιμής στα άτομα Τρίτης Ηλικίας, αλλά και επισημάνει τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν. Με βάση τις εκτιμήσεις των Ηνωμένων Εθνών για την προοπτική εξέλιξης του παγκόσμιου πληθυσμού από το 2010 μέχρι το 2050, προβλέπεται αύξηση κατά 188% για τα άτομα ηλικίας άνω των 65 ετών και 351% για τα άτομα ηλικίας άνω των 85 ετών. Καθώς ο πληθυσμός και στην χώρα μας γερνά και το προσδόκιμο όριο ζωής, παρά την προσωρινή παλινδρόμηση που έφερε η πανδημία παρατείνεται, το ποσοστό των ατόμων Τρίτης Ηλικίας επί του γενικού πληθυσμού θα συνεχίσει να αυξάνεται, ενώ παράλληλα θα αποκτά όλο και πιο ενεργό ρόλο στην κοινωνική και οικονομική ζωή της χώρας.
Η 1η Οκτώβρη έχει στόχο να αναγνωρίσει την συμβολή των ατόμων Τρίτης Ηλικίας στην κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη και αυτό γιατί στην σύγχρονη εποχή τα άτομα Τρίτης Ηλικίας μέσω του εθελοντισμού, την μετάδοση εμπειριών και γνώσεων, την βοήθεια που παρέχουν ανιδιοτελώς στα παιδιά και στα εγγόνια και τις συνεχώς στην συνεχώς αυξανόμενης συμμετοχής τους στην αγορά εργασίας παίζουν ολοένα και σημαντικότερο ρόλο στις ζωές όλων. Όμως παρά αυτή την δυναμική τους συμβολή αποτελούν εξορισμού, μία ηλικιακή ομάδα ευάλωτη σε ασθένειες και χρόνια προβλήματα υγείας. Ενώ ορισμένα εξ αυτών μπορούν να προληφθούν με τακτικές εξετάσεις, υπάρχουν και άλλα που απαιτούν διαρκή επαγρύπνηση για την διάγνωσή τους και την διαχείρισή τους. Η δυσθρεψία αποτελεί ένα τέτοιο χαρακτηριστικό παράδειγμα που επηρεάζει έναν στους τρεις ανθρώπους άνω των 65 ετών.
Τι είναι η Δυσθρεψία;
Στα άτομα Τρίτης Ηλικίας είτε λόγω της μειωμένης όρεξης, είτε για διάφορα παθολογικά αίτια τα άτομα δεν προσλαμβάνουν αρκετή ενέργεια, πρωτεΐνες και θρεπτικά συστατικά από τις τροφές που καταναλώνουν, με αποτέλεσμα να οδηγούνται σε ακούσια απώλεια βάρους.
Αν το πρόβλημα αυτό διαλάθει της προσοχής κι καταστεί χρόνιο, οδηγεί στην εμφάνιση των κυριότερων γηριατρικών συνδρόμων όπως είναι η σαρκοπενία, η ευπάθεια στο σύνδρομο ευθραυστότητας και τελικά απειλεί την ίδια την αυτονομία του ατόμου και επηρεάζει σημαντικά τον στόχο της «υγειούς γήρανσης». Για τον λόγο αυτό η επαγγελματίες υγείας και οι φροντιστές ατόμων Τρίτης Ηλικίας καλούμαστε να μάθουμε να αναγνωρίζουμε άμεσα τα σημάδια αυτού του σιωπηλού προβλήματος. Κάθε ξαφνική και ακούσια απώλεια σωματικού βάρους που αντιστοιχεί σε περισσότερο από 5% τους συνολικού βάρους σε διάστημα 6 μηνών και πάνω από 10% για διάστημα που ξεπερνά τους 6 μήνες σε άτομα πάνω των 70 ετών θα πρέπει να είναι αρκετή για να μας κινητοποιήσει να απευθυνθούμε σε κάποιον επαγγελματία υγείας για διάγνωση και καθοδήγηση. Από την ρουτίνα της καθημερινής ζωής η πρώτη ανησυχητική ένδειξη είναι οι ξαφνικές αλλαγές στην εφαρμογή των ρούχων και των αξεσουάρ.
Αίτια
Υπάρχουν πολλοί παράγοντες που εμπλέκονται στην εγκατάσταση της Δυσθρεψίας στα άτομα Τρίτης Ηλικίας, στους οποίους περιλαμβάνονται οι φυσιολογικές αλλαγές λόγω της ίδιας της ηλικίας, παθολογικά αίτια, κοινωνικοί, οικονομικοί και ψυχολογικοί παράγοντες.
Το σώμα μας δεν παραμένει ίδιο για πάντα. Συχνά σε άτομα Τρίτης Ηλικίας συναντάμε φυσιολογικές αλλαγές όπως η μείωση της γεύσης και της όσφρησης, ο εύκολος κορεσμός, οι διαταραχές στην κινητικότητα του εντέρου και οι αλλαγές στον άξονα των ορμονών που ελέγχουν την όρεξη και τον μεταβολισμό. Οδοντιατρικά προβλήματα που εμποδίζουν την μάσηση και κοινωνικές δυσκολίες που μετατρέπουν την χρήση των συνηθισμένων οικοσκευών σε άθλο. Ενώ η άνοια έχει σαν αποτέλεσμα ο ασθενής να ξεχνάει να καταναλώσει τα γεύματά του. Επιπρόσθετα συνυπάρχουν προβλήματα υγεία όπως χρόνιες φλεγμονές και νεοπλασίες που δημιουργούν δυσκολίες στην απορρόφηση των θρεπτικών συστατικών από τον οργανισμό και μειώνουν ακόμα περισσότερο την όρεξη. Η κατάσταση αυτή συχνά επιτείνεται από την ταυτόχρονη χρήση φαρμάκων. Η φτώχεια και η κοινωνική απομόνωση κάνει άτομα Τρίτης Ηλικίας να χάνουν την συντροφικότητα και την όρεξη για μαγειρική και για το ίδιο το φαγητό. Τέλος συναισθήματα όπως η θλίψη, το πένθος η ματαίωση και το στρες που βιώνουν τα άτομα Τρίτης Ηλικίας σε απώλεια της όρεξης.
Δίνουμε βάρος στην υγεία των αγαπημένων μας ηλικιωμένων και επιτυγχάνουμε τον στόχο της «υγιούς γήρανσης» διαχειρισμένοι εύστοχα το πρόβλημα της δυσθρεψίας. Καταναλώνοντας πολλά μικρά γεύματα πλούσια σε θρεπτικά συστατικά και επαρκή ποσότητα νερού. Παρακολουθούμε την λειτουργία του εντέρου, καταγράφουμε το σωματικό βάρος σε εβδομαδιαία βάση, εντοπίζουμε και αποφεύγουμε γεύματα που ενδεχομένως δεν είναι ανεκτά από τον οργανισμό τους και γεμίζουμε την ζωή τους με συντροφικότητα.
Για την διαχείριση του προβλήματος της δυσθρεψίας χρειάζεται ολιστική προσέγγιση από επαγγελματίες υγείας, ειδικούς διατροφολόγους για τον σχεδιασμό κατάλληλων διατροφικών πλάνων και ψυχολογική υποστήριξη.
ΚΟΥΤΣΟΥΡΗ ΧΡΗΣΤΙΝΑ – ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ
ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ ΓΕΝ ΝΟΣ ΑΓΙΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ –ΠΑΤΡΑ
ΜΕΛΟΣ Δ Σ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΓΗΡΙΑΤΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΕΡΟΝΤΟΛΓΙΑΣ